PREDAVANJE O AUSTROUGARSKIM UTVRĐENJIMA


Dešavanja | 04.11.2016

PREDAVANJE O AUSTROUGARSKIM UTVRĐENJIMA


Profesor na Institutu za urbano i arhitektonsko nasljeđe Tehnološkog univerziteta u Gracu Folker Pahauer održao je sinoć u Muzeju Hercegovine predavanje na temu „Trebinje – austrougarska tvrđava i garnizon 1878-1918“.


On je na predavanju dao pregled bivših kasarna, odnosno utvrđenja u Trebinju građenih tokom četrdeset godina vladavine Austrougarske monarhije Bosnom i Hercegovinom.


Trebinjski fortifikacioni sistem sa petnaestak utvrđenja na brdima oko samog grada, Strač, Petrina, Golo brdo, te tvrđave u samom jezgru grada, samo su dio  istraživanja koje je Pahauer radio za svoju doktorsku disertaciju koja obuhvata utvrđenja u Bosni i Hercegovini, ali i Južnoj  Dalmaciji, Crnoj Gori.


Moje interesovanje je počelo prije nekih dvadesetak godina i započelo je u Italiji, ali sam prije desetak godina došao ovdje, u vašu lijepu zemlju na odmor i od tada se interesujem za ova utvrđenja, odnosno, ovo je područje postalo predmet mojeg profesionalnog interesovanja već godinama“, kazao je Pahauer, preciziravši da je u samoj Bosni i Hercegovini posjetio 40 do 45 utvrđenja, uočavajući njihove posebne karakteristike.


Govoreći o tim karakteristikama on kaže da je naročito interesantno da su utvrđenja oko Trebinja, u stvari, nova vrsta utvrđenja za Austrougarsku monarhiju, specijalno građena za ovo područje, uzimajući u obzir sve njegove specifičnosti, kako bi se odbrambeni sistem što bolje uradio.


Kaže da je, zbog potrebe da se uradi dobar odbrambnei sistem, potrebno bilo prilagoditi mu i vojne utvrde, pa je interesantno i da su ti fortifikacioni objekti građeni u nekoliko faza.


„Jedan tipičan primjerak svega ovoga o čemu sam govorio je fortifikacioni objekat na brdu Strač kod Trebinja koji je građen u fazama i još nije bio završen u vrijeme izbijanja Prvog svjetskog rata, što nije umanjilo njegovu ljepotu i činjenicu da je u pitanju jedno od najmodernijih utvrđenja koja je izgradila Austrougarska monarhija u kompletnoj svojoj imperiji“, objašnjava Pahauer.


Demantujući ranija vjerovanja da su volovske zaprege izvukle četiri čelične kupole teške oko 25 tona, koje se nalaze na vrhu objekta Strač, od koji su dvije bile osmatračnice, a dvije služile za haubice, već je to učinjeno tada modernijim spravama, Pahauer dodaje da je po svemu ovo bio tada vrlo moderan objekat. 


„Da se radio moderno i veoma ozbiljno svjedoči i danas njegova impozantnost, te je, među brojnim utvrđenjima koja su, nažalost, u vrlo oštećenom stanju, Strač srećom dosta dobro očuvan i djeluje impozantno sa svojim kupolama, jedinim ovakvim koje su očuvane u ovim krajevima“,dodaje on.


Kaže na kraju da se dosta služio i albumom slika iz 1884. godine, gdje su i fotografije fortica sa Golog brda i Gljive, što je vrlo neobično s obzirom da su u pitanju bili vojni objekti koji podliježu posebnim regulativama, a nakon 1890. ili 1900. gotovo da nema nikakvih foto dokumenata, ali ga to nije spriječilo da sam istražuje kako su i ti objekti nekada izgledali.


Potreba za vraćanjem nekadašnjeg sjaja ovih utvređenja odavno se javila kod Trebinjaca, poput članova društva „Zelena brda“ sa kojima je Pahauer i sarađivao, ali je potrebo iznaći sredstva. 


Svrstavajući ove fortice u spomenike od velikog istorijskog značaja i u vrijedne objekte istraživanja kao dio istorije Centralne Evrope, on dodaje da se ne bi trebao zanemariti i aspekt njihovog obnavljanja, po uzoru na Hrvatsku ili Italiju koja je neke pretvorila u atraktivne turističke destinacije.


Kaže da se u to i sam uvjerio u Puli, gdje je vidio mnogo austrougarskih utvrđenja sa dosta zanimljivih detalja koji se obnavljaju u sklopu izdvajanja iz evropskih fondova, za šta postoji velika zainteresovanost, kako bi postale turistički potencijali...


SARANSAK

Loading ...

ANKETA

Da li ste zadovoljni novom autobuskom stanicom?